ประวัติโรงเรียน

              เมื่อ  ปี  2509  พ่อค้า  ประชาชนชาววานรนิวาสมีความประสงค์ให้โรงเรียนระดับมัธยมศึกษา  ประจำอำเภอ เพื่อให้กลุบุตร กุลธิดา ได้เล่าเรียนโรงเรียนใกล้บ้านจึงมีการก่อตั้งโรงเรียนมัธยมวานรนิวาส ขึ้น มีข้าราชการ พ่อค้า ประชาชน ที่มีจิตศรัทธาได้ร่วมกัน สมทบทุนทรัพย์  ได้จำนวน  26,000  บาท  เพื่อก่อสร้างโรงเรียนขึ้นและในปีเดียวกัน   โรงเรียนมัธยมวานรนิวาสได้รับ คำสั่งกระทรวงศึกษาธิการ ที่ 0704/5861 ลงวันที่ 18 มีนาคม 2509 โดยให้จัดการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น สายสามัญ แบบสหศึกษา สังกัดโรงเรียนส่วนภูมิภาค กองโรงเรียนรัฐบาล  สังกัดกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ตั้งอยู่ เลขที่ 400 หมู่ 4 ถนนเดื่อเจริญ(สายพังโคน-บึงกาฬ) ตำบลวานรนิวาส อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร ดังในปัจจุบัน   ช่วงแรกยังขาดอาคารเรียน ได้ใช้อาคารเรียนของโรงเรียนวานรนิวาส ที่ตั้งอยู่ฝั่งทิศเหนือ (ครึ่งหนึ่งของพื้นที่ฝั่งทางทิศเหนือของพื้นที่ปัจจุบัน) เมื่อปีการศึกษา  2510 อาคารเรียนก็แล้วเสร็จ (อาคารอำนวยการปัจจุบัน) นายบุญยรัตน์  เชาวนวีระกุล   วุฒิการศึกษา  พ.ม.,กศ.บ. จากครูตรีโรงเรียน สกลราชวิทยานุกูล จังหวัดสกลนครเป็นผู้ได้รับแต่งตั้นเป็นผู้บริหารคนแรก จากครูใหญ่ อาจารย์ใหญ่และ ผู้อำนวยการ ถึงปี ปี พ.ศ. 2519
ปี พ.ศ. 2521 โรงเรียนวานรนิวาส  ที่ตั้งข้างเคียงทางตะวันออกโรงเรียนมัธยมวานรนิวาส ได้ถูกยุบรวมเป็นโรงมัธยมวานรนิวาส ปัจจุบัน
ด้วยการเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง แผนการศึกษาแห่งชาติ ดังนี้
. . . โรงเรียนวานรนิวาส เป็นโรงเรียนที่จัดสอนในระดับชั้นประถมศึกษาตอนปลาย (ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 – 7 เนื่องจากกระทรวงศึกษาได้จัดทำหลักสูตรการศึกษา พุทธศักราช 2521 โรงเรียนวานรนิวาส ได้นำนักเรียนไปเรียนรวมกันที่โรงเรียนบ้านวานรนิวาส(ราษฎร์บำรุง) และได้รับการยุบรวมกับ โรงเรียนมัธยมวานรนิวาส ดังนั้นที่ดินโรงเรียนวานรนิวาส จึงได้รวมเป็นโรงเรียนมัธยมวานรนิวาส
. . . กล่าวถึงความเป็นมา ของโรงเรียนวานรนิวาส ดังนี้
เดิมที่โรงเรียนวานรนิวาส ครั้งแรก ตั้งขึ้น เมื่อปี  พ.ศ.  2594 โดยใช้พื้นที่หน้าที่ว่าการอำเภอวานรนิวาส(เดิม) (ปัจจุบันคือบริเวณธนาคารออมสินในปัจจุบัน)  สังกัดกรมวิสามัญศึกษา สมัยนั้น โรงเรียนวานรนิวาส  อักษรย่อ คือ  ส.น. 6 โดยมีนายประสิทธิ์  สุวรรณรงค์ ดำรงตำแหน่ง  ครูใหญ่  และมีครูปฏิบัติการสอน  2  คน  คือ  นายวรวิทย์  ไชยโคตร   และนายประวิทย์  วงศ์กาฬสินธุ์  ต่อมา ในปี  2497  ได้ได้ย้ายโรงเรียนมาตั้งอยู่ที่หน้าที่ว่าการอำเภอวานรนิวาส  มีผู้บริหารดังนี้
1.  นายประสิทธิ์  สุวรรณรงค์
2.  นายศุภชัย  เฮียงราช
3.  นายแก้วกล้า  พลเวียง
4.  นายสว่าง  เอนอุ่น
5.  นายบุญเวียน  คอมแพงจันทร์
ในช่วงที่มีการขยายการศึกษา  ได้มีการเปลี่ยนแปลงการศึกษา   ระดับประถมศึกษา เพิ่มเติมเป็น  ป. 5 – ป.7 สังกัดกรมวิสามัญศึกษา โดยใช้อาคารแดง(ภาพข้างล่าง)  เป็นสถานที่เรียน และ ได้เปลี่ยนอักษรย่อโรงเรียนเป็น “ว.ว.” เมื่อปี พ.ศ. 2521 โรงเรียนวานรนิวาสถูกยุบไปรวมกับ โรงเรียนมัธยมวานรนิวาส  ซึ่งเปิดสอนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นและชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในปัจจุบัน
พ.ศ. 2548  โรงเรียนมัธยมวานรนิวาสได้ผ่านการประเมินโรงเรียนต้นแบบโรงเรียนในฝัน เมื่อวันที่  4 พฤศจิกายน 2548 ต่อมา
พ.ศ. 2554 โรงเรียนมัธยมวานรนิวาสได้ยกระดับเป็นโรงเรียนมาตรฐานสากล(World Class Standard School)
พ.ศ. 2555  ได้รับรางวัล  นักเรียนพระราชทาน  คือ  นายจีระพัฒน์  เหล่า
พ.ศ. 2556  ได้รับรางวัล  โรงเรียนพระราชทาน  โดยท่าน  ผู้อำนวยการ  ประเสริฐ  สวัสดิ์จิตร์
โรงเรียนมัธยมวานรนิวาส  มีผู้บริหารดังต่อไปนี้
– นายบุณยรัตน์  เชาวนวีระกุล  พ.ศ. 2509 – พ.ศ.  2519
– นายบุญเลิศ สาขามุละ            พ.ศ. 2519 – พ.ศ.  2523
– นายคำสิงห์ ศรีสำราญ             พ.ศ. 2523 – พ.ศ.  2528
– นายแสง ชานัย                          พ.ศ. 2528 – พ.ศ.  2533
– นายฉลอง บาลลา                    พ.ศ. 2533 – พ.ศ.  2535
– นายวิโรจน์ ศรีพรหมทัต          พ.ศ. 2535 – พ.ศ.  2539
– นายถาวร  บุตรธนู                     พ.ศ. 2539 – พ.ศ.  2542
– นายศิริ สาระนันท์                     พ.ศ. 2542 – พ.ศ.  2547
– ดร.วันชัย วิเศษโพธิศรี           พ.ศ. 2547 – พ.ศ.  2554
– นายประยงค์ บุญมา                 พ.ศ. 2554 – พ.ศ.  2554
– นายประเสริฐ สวัสดิ์จิตร์         พ.ศ. 2554 – พ.ศ.  2559
– ว่าที่ ร้อยตรี ชัยเดช  บุญรักษา   พ.ศ. 2559   ถึง   ปัจจุบัน

คติพจน์ : วิชาจ จริยา จ สัมประวัตตันติ (ผู้ถึงพร้อมด้วยวิชาและจรรยา)